Truy cập: 1241662


Loading image...

Tổng quan về công nghệ điện toán đám mây

Ngày đăng: 7/13/2014 7:56:44 PM

Lượt truy cập: 109753 | Tiểu mục: Công nghệ thông tin - Truyền thông

Người viết: Bạch Xuân Nguyên - Khoa Công nghệ thông tin

Phần lớn chúng ta đều thống nhất rằng bảng cửu chương là thứ cần phải được ghi nhớ, còn quyển từ điển là thứ dùng để tra cứu. Chúng ta không nhất thiết phải học thuộc quyển từ điển, và chúng ta cũng không cần phải tra mặt sau của quyển vở học sinh để biết 7 lần 8 là bao nhiêu.

Liên quan tới vấn đề này, trong lĩnh vực Công nghệ thông tin, có một sự thật cũng đang dần hiện hữu. Đó là việc với cùng một thông tin, chúng ta chấp nhận tra cứu đi tra cứu lại nhiêu lần thay vì cố gắng ghi nhớ ngay từ lần tra cứu đầu tiên.

Nhiều người không thích ý tưởng này. Với sự phụ thuộc vào công nghệ như vậy, phải chẳng trí tuệ sinh học của chúng ta đang dần bị thoái hóa? Hoặc giả sử như bạn đang bị đi lạc trong rừng rậm, mất hoàn toàn liên lạc với thế giới bên ngoài, bạn sẽ lấy làm tiếc vì đã không chuẩn bị sẵn cho mình những kiến thức cần thiết. Người ta vẫn thường đưa ra những ví dụ như vậy. Và xét trên nhiều khía cạnh, những nhận định này hẳn cũng có nhiều phần đúng.

Tất nhiên, nhiều người yêu công nghệ lạc quan hơn vẫn cho rằng đây là một xu hướng tất yếu. Biết đâu được, việc không cố gắng nhồi nhét quá nhiều kiến thức vào đầu sẽ lại là điều kiên thuận lợi để phát huy tính sáng tạo hay trí thông minh của con người.

Những cuộc tranh luận như vậy chưa bao giờ kết thúc. Và có lẽ chúng ta cũng sẽ không bao giờ tìm kiếm được bên thắng lợi cuối cùng.

Vấn đề đọng lại ở đây là, suy cho cùng thì với một thông tin bất kỳ, điều gì quyết định việc ta nên ghi nhớ nó trong đầu hay lưu trữ bên ngoài để tra cứu?

Hiển nhiên sinh học và công nghệ thông tin là 2 lĩnh vực khác nhau, theo đó thì bộ não con người hẳn rất khác so với chiếc ổ cứng máy tính. Tuy nhiên khi xét ở mức độ khái quát cao hơn, 2 khái niệm này dường như không có sự khác biệt về bản chất. Thay vào đó chúng ta có thể sử dụng một khái niệm chung: bộ nhớ, nơi chúng ta có thể ghi thông tin vào, lưu trữ thông tin và lấy thông tin từ đó ra.

Vậy hãy cho rằng ta có thể ghi thông tin vào ổ cứng cũng dễ dàng như ghi thông tin vào bộ não, lưu trữ thông tin trong ổ cứng cũng dễ dàng như lưu trữ thông tin trong bộ não và lấy thông tin ra từ ổ cứng cũng dễ dàng như lấy thông tin ra từ bộ não. Khi đó thì đâu là sự khác biệt giữa việc truy cập thông tin từ bộ não của chúng ta với việc truy cập nó từ một ổ cứng? Cuối cùng, có lẽ chúng ta cũng đều chấp nhận rằng mọi sự ví von trên đều không có gì thay đổi nếu như chúng ta thay đổi khái niệm ổ cứng bằng khái niệm internet.

Điều mà chúng ta muốn nói tới ở đây, đó là việc chúng ta lục lọi trong trí nhớ của mình để xem 7 lần 8 bằng bao nhiêu là không có gì khác biệt so với việc chúng ta tra cứu nó từ internet, miễn là chúng ta có một kết nối đủ tốt tới internet.

Chúng ta tin tưởng bộ não của mình. Điều mà chúng ta mong muốn là cố gắng nhồi nhét vào đó càng nhiều thứ càng tốt. Nó giống như một chiếc túi để chứa đựng những thứ cần thiết, sẵn sàng ngay bên cạnh chúng ta bất kỳ khi nào chúng ta cần. Khi đó thì internet chẳng qua cũng chỉ là một chiếc túi khác, khi mà các đồ vật được lấy ra từ “chiếc túi – internet” cũng chẳng khó khăn gì hơn so với từ “chiếc túi – bộ não”. Điểm khác biệt ở đây là phần lớn những thứ từ internet không phải là do chúng ta bỏ vào, nó do tất cả mọi người bỏ vào, và nó thuộc về tất cả mọi người.

Nicholas Carr, trong cuốn Chuyển đổi lớn (The big switch) của mình, đã nhận định "băng thông internet đã trở thành dư dật và rẻ rúng", chúng ta đã lắp đặt được số lượng cáp quang "đủ để bao quanh trái đất hơn 11000 lần". Với sự phát triển mạnh mẽ của các kết nối mạng, khả năng truy cập tới cơ sở dữ liệu khổng lồ từ internet trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Kéo theo đó, việc chúng ta dịch chuyển dần các dữ liệu, và cả khả năng xử lý dữ liệu, từ bộ não của mình hay từ chiếc máy tính cá nhân lên internet là một xu hướng tất yếu. Đó chính là thứ mà chúng ta gọi là điện toán đám mây (cloud computing).

Đám mây sẽ lưu trữ dữ liệu của chúng ta, và đám mây sẽ xử lý dữ liệu cho chúng ta.

Bạn thấy trên TV, người ta đang quảng cáo một chiếc điện thoại thông minh đời mới với khả năng hỗ trợ tốt công nghệ điện toán đám mây. Hẳn đây là một tính năng hữu ích, nhưng nó không có nghĩa rằng đó là một chiếc điện thoại có cấu hình mạnh. Như chúng ta đã thấy, với điện toán đám mấy, các thiết bị đầu cuối chẳng có dữ liệu gì nhiều nhặng để mã lưu trữ. Và hoàn toàn tương tự với khả năng xử lý dữ liệu. Sẽ là cường điệu quá mức, nhưng biết đâu được, đến một giai đoạn nào đó, tất cả những gì chúng ta cần cho chiếc máy tính mới của mình chỉ là 1 màn hình, 1 bàn phím, 1 con chuột và một kết nối internet tốc độ cao.

Thực tế thì trên một số lĩnh vực, chúng ta đã sử dụng điện toán đám mây từ khá lâu. Chúng ta có thể để ý thấy hay không, nhưng nó vẫn luôn hiện hữu với các dịch vụ như email, mạng mã hội, YouTube, Google Maps, Google Drive hay Sky Drive, ...

Các email trên Gmail hay status trên Facebook không được lưu trữ trực tiếp trên chiếc ổ cứng máy tính của chúng ta (điều này thậm chí còn rõ ràng hơn với các dịch vụ lưu trữ trực tuyến như Google Drive hay Sky Drive, đó là lý do vì sao chúng được gọi là “trực tuyến”). Ngoài ra, các giải thuật lọc thư rác hay tìm kiếm bạn bè cũng không được thực thi bởi các bộ xử lý trên chiếc máy tính của chúng ta.

Các ứng dụng như Google Docs hay Microsoft Office Live thậm chí còn làm được nhiều hơn. Chúng có thể được sử dụng như là phương án thay thế cho các ứng dụng trong bộ cộng cụ Microsoft Office truyền thống. Tất cả những gì mà giờ đây chúng ta cần có là một trình duyệt web để truy cập tới các ứng dụng đã được cài đặt sẵn trên các máy chủ của Google hay Microsoft. Vấn đề ở đây không chỉ là sử dụng các tài nguyên của đám mây để xử lý các công việc của mình. Với các ứng dụng này, chúng ta thường cũng ít khi nào phải lo lắng về vấn đề bản quyền. Như chúng ta đều biết, Microsoft Office là phần mềm có bản quyền. Thực hiện việc bẻ khóa để sử dụng mà không phải trả phí là vi phạm luật bản quyền. Trái lại, các ứng dụng được cung cấp bởi đám mây, hoặc có thể được cung cấp dưới dạng miễn phí, hoặc yêu cầu chúng ta phải trả các khoản phí theo định kỳ để sử dụng. Có thể bạn cho rằng như vậy cũng chẳng có gì khác biệt, đều phải trả phí cả. Nhưng tất nhiên là chúng rất khác biệt, trừ khi bạn đồng hóa chi phí để trả tiền điện với chi phí để lắp đặt và vận hành một máy phát điện tại nhà.

Tuy nhiên vẫn còn đó nhiều lĩnh vực mà các dịch vụ được cung cấp bởi đám mây vẫn chưa được phát triển tương ứng với nhu cầu của người sử dụng.

Ngày nay, chúng ta đang thấy sự trỗi dậy của cái gọi là tập trung cơ sở dữ liệu dùng chung về các hệ thống máy chủ. Đây là phương án thay thế cho các hệ thống mà trong đó, mỗi người dùng phải quản lý phân tán các dữ liệu ngay trên chiếc máy tính cá nhân của mình. Giờ đây, tất cả những gì mà mọi người dùng cần có là một phần mềm nhỏ để tương tác với cơ sở dữ liệu chung được cài đặt trên máy chủ, thông qua các kết nối mạng. Hệ thống này có vẻ mạng lại tính linh hoạt và hiệu quả hơn nhiều so với cách làm truyền thống. Chúng được áp dụng rộng rãi trong các hệ thống kế toán doanh nghiệp, hệ thống quản lý quy trình khám và chữa bệnh trong bệnh viện, hệ thống quản lý hoạt động đào tạo trong nhà trường, ...

Không phủ nhận chúng ta có kỳ vọng khá nhiều vào các hệ thống máy chủ - máy con với cơ sở dữ liệu tập trung như vậy. Tuy nhiên, để có được sự đánh giá đúng, ta cũng nên xem xét tới một số mặt trái của chúng: chi phí cho các thiết bị phần cứng và chương trình phần mềm rất đắt đỏ, việc lắp đặt và vận hành khó khăn dẫn tới khả năng hệ thống nhiều khi không thể hoạt động ổn định.


Hình dung những vấn đề cấn quan tâm và chi phí của chúng để triển khai một hệ thống máy chủ - máy con với cơ sở dữ liệu tập trung

Thực tế thì điều mà chúng ta đang cố gắng thực hiện với các hệ thống này không khác gì xây dựng những đám mây nhỏ nằm ngay trong hệ thống mạng cục bộ của mình. Dữ liệu từ những chiếc máy tính cá nhân riêng lẻ của người dùng được tập trung lưu trữ và xử lý trên những chiếc máy chủ hay những đám mây nho nhỏ này. Vậy điều gì ngăn cản chúng ta sử dụng các dịch vụ được cung cấp  bởi những đám mây thực thụ từ internet, như cái mà chúng ta đã làm từ lâu với các dịch vụ email hay mạng xã hội?

Cho vấn đề này, chúng ta có thể liệt ra 3 yếu tố tác động chính. Thứ nhất là chất lượng của các dịch vụ được cung cấp bởi đám mây. Thứ hai là chất lượng của các kết nối mạng tới đám mây. Và thứ ba là sự mạo hiểm của chúng ta khi chấp nhận đặt các dữ liệu sống còn của mình trên đám mây, thứ mà thực ra chúng ta gần như còn không biết nó là thứ gì.

Tuy nhiên, tất cả những vấn đề kể trên cũng khó có khả năng ngăn cản được lâu những bước tiến của điện toán đám mây. Thực tế chúng ta đã có những tiền lệ. Trước khi có các nhà máy phát điện xoay chiều tập trung công suất lớn, chúng ta không mua điện sử dụng mà phải tự lắp đặt các máy phát điện một chiều. Trước khi có các ngân hàng, chúng ta phải giấu tiền của mình trong két sắt, hoặc những nơi bí mật nào đó. Khỏi phải nói tới vai trò của điện và tiền bạc trong cuộc sống hiện đại. Nhưng ngày nay, chúng ta có thể không cần quan tâm tới nguồn gốc của điện mà mình đang sử dụng, chúng ta cũng có thể sở hữu một số tiền khổng lồ mà thực tế lại có thể đang nằm trong túi quần hay két sắt của những người nào đó khác.

Với bài viết này, chúng ta không đề cao hạy hạ thấp công nghệ điện toán đám mây. Chúng ta không nói “Điện toán đám mây thật tuyệt vời, hãy cổ vũ cho nó” hay “Đây là một mối nguy cơ về công nghệ, hãy dè chừng”. Nó có thể là một điều tuyệt vời, cũng có thể là một nguy cơ. Nhưng dù sao đi nữa thì có một thực tế là điện toán đám mây đang hiện hữu, và chắc chắn nó sẽ ngày càng tạo ra những tác động lớn hơn đến cuộc sống của chúng ta. Điều mà chúng ta có thể làm là hiểu được những gì đang diễn ra, và sẵn sàng để khai thác một cách hiệu quả nhất những tiện ích mà cái công nghệ "quen mà lạ" này mang lại.

- Hết -

CÁC BÀI KHÁC

- Bảo vệ dữ liệu của bạn (10/9/2014)

TRA CỨU

PHÁT THANH THANH NIÊN

  1. Phát thanh ngày 16/01/2015

  2. Phát thanh ngày 14/01/2015

  3. Phát thanh ngày 31/12/2014

  4. Phát thanh ngày 22/12/2014

  5. Phát thanh ngày 19/12/2014

LIÊN KẾT

Loading image...

Loading image...

BÀI VIẾT CHUYÊN ĐỀ

Loading image...

Bảo vệ dữ liệu của bạn

Công nghệ thông tin đang ngày càng tạo ra những ảnh hưởng rộng rãi và sâu sắc hơn tới cuộc sống của chúng ta. Giá thành của các công nghệ, kể cả phần cứng và phần mềm, ngày càng trở nên rẻ hơn....

KHẢO SÁT Ý KIẾN

Đối với trình độ đào tạo Cao đẳng và Trung cấp, bạn cho rằng:

Cần cung cấp cho sinh viên cơ sở lý thuyết thật vững chắc, kỹ năng thực hành có thể được tiếp tục rèn luyện sau khi ra trường.

Phải tập trung rèn luyện kỹ năng thực hành, cơ sở lý thuyết chỉ cần được cung cấp ở mức độ căn bản.