Truy cập: 1174511


Loading image...

Bảo vệ dữ liệu của bạn

Ngày đăng: 9/10/2014 4:27:47 PM

Lượt truy cập: 741744 | Tiểu mục: Công nghệ thông tin - Truyền thông

Người viết: Bạch Xuân Nguyên - Khoa Công nghệ thông tin

Công nghệ thông tin đang ngày càng tạo ra những ảnh hưởng rộng rãi và sâu sắc hơn tới cuộc sống của chúng ta. Giá thành của các công nghệ, kể cả phần cứng và phần mềm, ngày càng trở nên rẻ hơn. Nhưng ngược lại, dữ liệu của chúng ta, thứ được lưu trữ và xử lý bởi các công nghệ đó, lại đang dần khẳng định vai trò quan trọng, thậm chí là sống còn, của mình.

Khi mà những chiếc máy tính còn là thứ mới mẻ và đắt đỏ, chúng ta quan tâm nhiều tới bản thân nó hơn là những dữ liệu mà nó lưu trữ. Ngày nay, điều đó đang dần thay đổi. Khi mất một chiếc máy tính xách tay, trước tiên, chúng ta phàn nàn về việc phải tốn của chục triệu để mua lại một chiếc khác. Nhưng chúng ta cũng nhanh chóng nhận thấy những mối đe dọa khác từ sự mất mát dữ liệu, dù tất nhiên, điều này còn phục thuộc vào nhiều yếu tố.

Dù có làm gì đi nữa, chúng ta cũng không thể đảm bảo rằng dữ liệu của mình đã thực sự được an toàn. Nhưng ít nhất, chúng ta cũng nên biết một số thủ thuật để hạn chế khả năng những trường hợp xấu nhất có thể xảy ra. 

KHÔNG LƯU TRỮ DỮ LIỆU TRÊN PHÂN VÙNG CHỨA HỆ ĐIỀU HÀNH

Phân vùng chứa hệ điều hành, thứ mà chúng ta thường gọi là “ổ C”, như tên gọi của nó, là nơi chứa hệ điều hành của máy tính. Ngày nay, có lẽ cũng là nói hơi quá, nhưng nhiều khi chúng ta thay hệ điều hành như thay áo.

Máy tính bị nhiễm virus, cắn hư hệ điều hành, cài lại. Máy tính không vào mạng được, có thể là do hệ điều hành, bung Ghost ra. Microsoft vừa cho ra Windows 8.1, cài vào nghiên cứu thử. Máy tính tự nhiên chạy chậm mà không hiểu vì sao, bung Ghost ra. Máy tính chạy lâu rồi mà chưa cài lại hệ điều hành, cài lại cho mới ... Có thể bạn là người thận trọng khi đưa ra quyết định cài lại hệ điều hành, nhưng những người sửa máy tính cho bạn có thể lại không như vậy. Cài lại hệ điều hành thường xử lý được hầu hết các sự cố phần mềm, nó dễ thực hiện và không tốn quá nhiều thời gian.

Để cài lại hệ điều hành, hay cài “Win”, hay bung Ghost, ...; điều đầu tiên mà chúng ta cần làm là xóa sách dữ liệu trên phân vùng chứa hệ điều hành cũ. Do đó, việc lưu trữ dữ liệu ở đây là điều chúng ta không bao giờ nên nghĩ tới. Chỉ có điều, chính chiếc máy tính của chúng ta nhiều khi lại gợi ý việc lưu trữ dữ liệu trên đó. My Documents, thư mục mặc định được dùng để chứa tập tin cho nhiều phần mềm thông dụng, thuộc về ổ C. Desktop, bàn làm việc của chúng ta, để các tập tin ở đó rất tiện, nhưng cũng chỉ là 1 thư mục thuộc về ổ C. Và Download, thư mục mặc định chứa các tập tin được tải về, cũng thuộc về ổ C. Có những phương pháp để chuyển các thư mục này ra khỏi ổ C, nhưng tốt nhất, chúng ta nên có những thư mục riêng để yên tâm lưu trữ dữ liệu của mình trên đó.

USB KHÔNG PHẢI NƠI ĐỂ LƯU TRỮ DỮ LIỆU

USB đúng là một thiết bị lưu trữ dữ liệu. Nhưng hãy dùng nó như là một thiết bị để di chuyển dữ liệu thì tốt hơn: sao chép dữ liệu qua một máy tính khác, hoặc mang dữ liệu đi in, ... USB không phải là chiếc ổ cứng máy tính. Đừng tạo dữ liệu mới, cất giữ hay chỉnh sửa dữ liệu trên đó. Việc được sử dụng trên nhiều máy tính khác nhau dẫn tới việc nó dễ bị nhiễm virus. Nó cũng dễ bị rơi rớt, bị nhúng nước hoặc đơn giản là dễ hư hơn so với chiếc ổ cứng.

Một vấn đề thường gặp khác khi sử dụng USB, đó là nó dẫn tới sự tồn tại của những phiên bản khác nhau của cùng một tập tin. Hãy hình dung bạn dùng USB để sao chép 1 tập tin văn bản đi in. Sau khi in ra, bạn phát hiện có lỗi trên tập tin. Bạn chỉnh lại cho đúng và in lại. Nhưng thường thì bạn không nhớ tới việc cập nhật lại tập tin này trên máy tính của mình. Sẽ tới lúc bạn phát hiện ra rằng mình đang lưu trữ trên ổ cứng 1 tập tin bị lỗi, dù bạn vẫn khẳng định rằng mình đã sửa lỗi này từ lâu rồi. Tất nhiên, một khi đã lưu ý tới vấn đề này thì chúng ta cũng dễ dàng tìm được cách khắc phục: cố gắng hoàn chỉnh các tập tin ngay từ trên chiếc máy tính của mình, và cập nhật lại bản gốc của tập tin khi phát hiện có sai xót.

SAO LƯU DỮ LIỆU LÊN ĐÁM MÂY

Lưu trữ dữ liệu trên ổ cứng thì an toàn hơn so với trên USB. Nhưng còn lâu nó mới có thể thực sự mang đến sự an toàn. Nhiều ổ cứng cứng ngày nay được biết đến với dung lượng lớn hơn, nhưng chất lượng thì tệ hơn nhiều so với trước đây. Chúng ta có lý do để đề phòng, bởi ổ cứng, hiện nay tất nhiên vẫn là thiết bị lưu trữ dữ liệu chính khi sử dụng máy tính.

Khi phát hiện ra rằng chiếc ổ cứng của mình đã hỏng, và dữ liệu trên đó đã mất, chúng ta thường có xu hướng muốn biết được lý do. Sốc điện, ngắt nguồn đột ngột, va chạm cơ học, cài đặt hay gỡ bỏ phần mềm, ... Nếu như việc xác định nguyên nhân này có vẻ quá phức tạp thì chúng ta có thể có cách tiếp cận đơn giản hơn: nó đã hỏng, và nhiều khi chẳng cần phải có lý do gì cả. Một chuyên gia có thể dựa vào các đặc điểm của một đồng xu, lực tung đồng xu và các tác động từ môi trường để xác định rằng đồng xu sẽ rơi xuống ở trạng thái sấp hay ngửa. Với phần lớn chúng ta thì đó chỉ đơn giản là vấn đề ngẫu nhiên.

Nhìn chung, nếu như phải làm việc với những chiếc ổ cứng khó tính như vậy thì tốt hơn hết là chúng ta nên tìm tới những phương án dự phòng. Trước đây, chúng ta có thói quen sao lưu dữ liệu ra USB, đĩa CD/DVD hoặc những ổ cứng khác. Ngày nay, chúng ta có đám mây – một cách nói bóng bẩy cho những nguồn tài nguyên lưu trữ trực tuyến. Phương án này mang tới nhiều ưu điểm. Chúng có thể được truy cập ở mọi nơi có kết nối internet. Dữ liệu của chúng ta được lưu trữ trên những hệ thống được thiết kế hoàn hảo nhất, được bảo trì bởi những chuyên gia tài năng nhất. Có vẻ như hiện nay, đây là phương án lưu trữ an toàn nhất, nếu như chúng ta có thể tìm đến đúng những nhà cung cấp dịch vụ đáng tin cậy. Những “ông lớn” như Google (https://drive.google.com) hay Microsoft (https://onedrive.live.com) thường không có xu hướng thiếu trách nhiệm đối với những khách hàng của mình.

Sẽ không còn lâu, khi mà đám mây thậm chí còn có thể đóng vai trò thay thế cho chiếc ổ cứng của chúng ta với vai trò là thiết bị lưu trữ dữ liệu chủ yếu. Vấn đề lớn nhất hiện nay, có lẽ chỉ là về tốc độ của các kết nối internet mà thôi.

CHƯƠNG TRÌNH DIỆT VIRUS KHÔNG PHẢI ĐỂ QUÉT VIRUS

Đa số các loại virus, hay phần mềm nguy hại nói chung, có nhiều việc để làm hơn là tìm cách phá hoại dữ liệu. Nhưng thỉnh thoảng thì chúng cũng làm điều đó. Và đó là lý do vì sao việc sử dụng các chương trình diệt virus vẫn thực sự cần thiết để bảo vệ cho dữ liệu của chúng ta.

Các chương trình diệt virus tất nhiên đều hỗ trợ chức năng quét virus. Nhưng điều tốt nhất mà các chương trình này có thể làm được là phòng thủ để chặn đứng virus ngay từ đầu, thay vì tìm kiếm chúng đâu đó giữa núi dữ liệu, thường là hỗn độn, của chúng ta. Quét qua toàn bộ hệ thống tập tin trên máy tính thường tốn nhiều thời gian, và đôi khi, việc này dẫn tới những kết quả không mong muốn. Một vài loại virus có thể hiền lành ẩn nấp đâu đó trên máy tính, cho tới khi chương trình diệt virus phát hiện và loại bỏ nó, cùng với tập tin dữ liệu hoặc tập tin hệ thống mà nó đang bám vào. Một trường hợp thường gặp, đó là khi bạn nghi ngờ về sự tồn tại của virus trên máy tính của mình, bạn quét virus, và kết quả sau đó là bạn thậm chí còn không thể khởi động được chiếc máy tính của mình.

Khi cài đặt máy tính, hãy cài luôn chương trình diệt virus từ đầu, cập nhật cho nó và đảm bảo nó luôn được tự động khởi chạy cùng với hệ điều hành. Khi đó, chương trình sẽ âm thầm theo dõi để phát hiện và chặn đứng các virus vừa xuất hiện hay có ý định khởi chạy trên máy tính của bạn. Đừng chờ đến khi máy tính bị nhiễm virus rồi mới tìm cách khắc phục.

LƯU TRỮ DỮ LIỆU MỘT CÁCH NGĂN NẮP

Thật khó để có thể bảo vệ cho những thứ quý báu của mình, khi mà chúng ta cất giữ chúng đâu đó giữa một đống rác. Đôi khi chúng ta không thể tìm lại được tập tin dữ liệu của mình. Đôi khi chúng ta tìm thấy nó ở những nơi mà chúng ta không bao giờ ngờ tới. Đôi khi chúng ta lại xóa nhầm. Hoặc đến một ngày, chúng ta quyết định sao lưu dữ liệu của mình lên đám mây? Lọc lại những gì là quan trọng trong một mớ hỗn độn hẳn là một công việc nhàm chán, còn tải cả một đống rác lên đám mây lại là điều cuối cùng mà chúng ta có thể nghĩ tới.

Có một thực tế, chiếc máy tính của chúng ta thường chứa không ít loại rác khác nhau. Nhưng với những dữ liệu được đánh giá là cần bảo vệ, chúng ta nên dành cho nó một không gian riêng. Hãy tạo ra sẵn một hệ thống cây thư mục được tổ chức chặt chẽ và khoa học. Khi cần tìm lại một tập tin dữ liệu, chúng ta sẽ biết chắc phải tìm nó ở đâu. Khi cần lưu trữ mới một tập tin dữ liệu, chúng ta cũng biết chắc phải cất giữ nó ở đâu. Đặt tên cho các thư mục và tập tin một cách hợp lý cũng là một cách để dễ dàng truy cập tới các dữ liệu cần thiết. bài Tập.doc là một cái tên rất tệ, thay vào đó, ta có thể sử dụng cách đặt tên có tính chất phân cấp, ví dụ HP Mang may tinh Bai tap chuong 2.doc.

Chúng ta cũng có thể xây dựng phương án để lọc lấy các tập tin dữ liệu và xử lý các tập tin rác. Dưới đây là một gợi ý:

  • Bước 1: Cài đặt để sử dụng desktop làm nơi lưu trữ mặc định cho các tập tin được tải về. Thay vì giấu những tập tin được tải về, thường chưa được phân loại, ở một nơi nào đó, chúng ta có thể để chúng hiển thị ngay trên desktop. Điều này thôi thúc chúng ta nhanh chóng thực hiện việc phân loại, nếu không desktop của chúng ta sẽ nhanh chóng biến thành một đống rác thực sự.
  • Bước 2: Tạo ngay trên desktop một thư mục, đây là thư mục chứa các tập tin rác, hay các tập tin “để từ từ tính sau” của chúng ta.
  • Bước 3: Với các tập tin được tải về trên desktop, nếu là dữ liệu quan trọng, hãy đổi tên và di chuyển nó tới những nơi lưu trữ hợp lý, nếu không, chúng ta chỉ đơn giản là kéo thả chúng vào thư mục chứa rác. Với thư mục chứa rác này, thỉnh thoảng chúng ta có thể lọc lại, hoặc đơn giản là xóa bỏ nó đi.

Vậy là xong, dữ liệu ra dữ liệu, rác ra rác, desktop vẫn sạch sẽ, và chúng ta cũng không cần thiết phải từ bỏ hoàn toàn thói quen biếng nhác phân loại dữ liệu của mình.

KHI DỮ LIỆU VẪN CỨ BỊ MẤT

Bất chấp mọi nổ lực của chúng ta, đôi khi dữ liệu vẫn cứ bị mất đi. Chúng ta sẽ làm gì, nếu như một ngày nào đó, ta phát hiện ra những dữ liệu nằm trên ổ cứng hoặc USB của mình bỗng nhiên không còn nằm ở đó nữa? Nếu chưa từng phải đối mặt với tình huống này, và những dữ liệu bị mất thực sự quan trọng, tốt nhất là chúng ta nên tắt máy và nhờ đến sự giúp đỡ của những người có kinh nghiệm hơn. Đừng cố gắng tự xử lý vấn đề, cũng không nên dùng máy tính cho bất kỳ công việc gì khác.

Khi dữ liệu bị xóa, thay vì biến mất hoàn toàn, nó chỉ bị đánh dấu là đã bị xóa mà thôi. Một số phần mềm chuyên dụng có thể lợi dụng điều này để khôi phục lại dữ liệu cho chúng ta. Tuy nhiên, điều đó chỉ đúng cho đến khi nào mảnh dữ liệu này bị ghi đè lên bởi những mảnh dữ liệu nào đó khác. Bây giờ thì dữ liệu của chúng ta mới thực sự bị mất. Đó là lý do vì sao mà việc cố gắng phục hồi những tập tin đã bị xóa từ năm ngoái là không mấy khả quan. Và đó cũng là lý do vì sao chúng ta không nên thao tác gì nhiều khi phát hiện các tập tin dữ liệu đã biến mất. Có thể điều mà chúng ta đang làm chỉ là cố gắng loại bỏ hoàn toàn dữ liệu của mình ra khỏi máy tính mà thôi.

 

Nếu những bài viết dài có thể làm cho chúng ta cảm thấy ngán ngẫm thì dưới đây là tổng kết ngắn gọn những lời khuyên dùng cho việc bảo vệ dữ liệu của chúng ta:

  • Không lưu dữ liệu trên phân vùng chứa hệ điều hành.
  • Đừng sử dụng USB như một nơi lưu trữ dữ liệu đáng tin cậy.
  • Ngay cả ổ cứng cũng không hoàn toàn đáng tin cậy, hãy thường xuyên sao lưu dữ liệu lên đám mây.
  • Dùng chương trình diệt virus như một công cụ phòng thủ, không phải công cụ khắc phục hậu quả.
  • Lưu trữ dữ liệu một cách khoa học trên máy tính.
  • Khi dữ liệu bị mất, hãy tắt máy và nhờ ai đó khác có kinh nghiệm.

 

Nếu vẫn chưa thể hình dùng phải bắt đầu từ đâu, ta có thể tự xem xét lại, có thứ gì thực sự quan trọng trên máy tính của mình hay không, và điều gì xảy ra nếu như bỗng dưng ngày mai nó biến mất mà chẳng vì lý do gì?

- Hết -

CÁC BÀI KHÁC

- Tổng quan về công nghệ điện toán đám mây (13/7/2014)

TRA CỨU

PHÁT THANH THANH NIÊN

  1. Phát thanh ngày 16/01/2015

  2. Phát thanh ngày 14/01/2015

  3. Phát thanh ngày 31/12/2014

  4. Phát thanh ngày 22/12/2014

  5. Phát thanh ngày 19/12/2014

LIÊN KẾT

Loading image...

Loading image...

BÀI VIẾT CHUYÊN ĐỀ

Loading image...

Bảo vệ dữ liệu của bạn

Công nghệ thông tin đang ngày càng tạo ra những ảnh hưởng rộng rãi và sâu sắc hơn tới cuộc sống của chúng ta. Giá thành của các công nghệ, kể cả phần cứng và phần mềm, ngày càng trở nên rẻ hơn....

KHẢO SÁT Ý KIẾN

Đối với trình độ đào tạo Cao đẳng và Trung cấp, bạn cho rằng:

Cần cung cấp cho sinh viên cơ sở lý thuyết thật vững chắc, kỹ năng thực hành có thể được tiếp tục rèn luyện sau khi ra trường.

Phải tập trung rèn luyện kỹ năng thực hành, cơ sở lý thuyết chỉ cần được cung cấp ở mức độ căn bản.